Sternik – kto to jest i jakie ma obowiązki na jachcie?

Sternik to niezwykle ważna postać na każdej jednostce pływającej, odpowiedzialna za bezpieczne prowadzenie łodzi, jachtu czy statku. Ta funkcja łączy w sobie umiejętności techniczne, wiedzę nawigacyjną oraz zdolność do podejmowania szybkich decyzji w zmiennych warunkach. Tym razem przedstawimy szczegółowo, czym zajmuje się sternik, jakie musi posiadać kwalifikacje oraz jak wygląda jego codzienna praca na wodzie.

Sternik – kto to ?

Odpowiadając na pytanie – Sternik, kto to? Jest to osoba odpowiedzialna za kierowanie jednostką pływającą – jachtem żaglowym, łodzią motorową czy statkiem – za pomocą urządzenia sterowego. Jego podstawowym zadaniem jest utrzymanie zadanego kursu oraz bezpieczne manewrowanie, zarówno na otwartym akwenie, jak i w obszarach portowych. Funkcja ta wymaga umiejętności technicznych, znajomości nawigacji oraz świadomości odpowiedzialności za bezpieczeństwo jednostki i załogi. Zakres obowiązków sternika różni się w zależności od rodzaju jednostki i akwenu. Praca na małej motorówce rekreacyjnej wymaga innych kompetencji niż prowadzenie żaglowca podczas morskiego rejsu. Odpowiednie przygotowanie do tej roli zapewniają specjalistyczne szkolenia żeglarskie lub motorowodne, zakończone egzaminem państwowym.

Jakie są główne obowiązki sternika?

Rola sternika obejmuje szereg zadań wykraczających poza samo trzymanie koła sterowego. Do podstawowych obowiązków należą:

• prowadzenie jednostki i utrzymywanie kursu – sternik kontroluje kierunek żeglugi, korzystając z kompasu, punktów nawigacyjnych na brzegu oraz systemów nawigacyjnych,
• manewrowanie – wykonywanie precyzyjnych manewrów, takich jak podejście do kei, odejście od nabrzeża, cumowanie czy zwroty na żaglach,
• zapewnienie bezpieczeństwa – odpowiedzialność za bezpieczeństwo załogi i pasażerów, przewidywanie zagrożeń, reagowanie na zmieniające się warunki pogodowe oraz przestrzeganie procedur bezpieczeństwa,
• wykonywanie poleceń kapitana – na większych jednostkach sternik działa pod nadzorem kapitana, realizując jego polecenia nawigacyjne,
• znajomość przepisów i locji – znajomość obowiązujących przepisów żeglugi, znaków nawigacyjnych oraz umiejętność czytania map morskich i śródlądowych.

Przygotowanie do tych zadań wymaga szerokiej wiedzy z zakresu meteorologii, nawigacji, ratownictwa wodnego oraz przepisów żeglugowych, która jest weryfikowana podczas państwowych egzaminów.

Jakie uprawnienia i kwalifikacje musi mieć sternik?

Legalne prowadzenie jachtu lub łodzi motorowej wymaga posiadania odpowiednich uprawnień w formie patentu żeglarskiego. Uprawnienia te zdobywa się poprzez ukończenie specjalistycznych szkoleń obejmujących testy i praktykę oraz zdanie państwowego egzaminu. Podstawowe patenty umożliwiające rozpoczęcie przygody z żeglarstwem to Sternik Motorowodny oraz Żeglarz Jachtowy, które uprawniają do prowadzenia jednostek po wodach śródlądowych.

Dla osób zainteresowanych żeglugą morską dostępne są wyższe stopnie uprawnień:

• jachtowy sternik morski – uprawnia do prowadzenia jachtów żaglowych o długości do 18 metrów po wodach morskich. Wymagania – ukończone 18 lat, patent żeglarza jachtowego oraz udokumentowany staż morski minimum 200 godzin,
• motorowodny sternik morski – uprawnia do prowadzenia jachtów motorowych o długości do 18 metrów po morzu. Wymagania – ukończone 18 lat, patent sternika motorowodnego oraz staż morski minimum 200 godzin.

Sternik a kapitan – czym się różnią?

Pomimo że terminy te są często używane zamiennie, istnieje między nimi formalna różnica. Kapitan to osoba o najwyższej randze na jednostce, posiadająca pełną odpowiedzialność za statek, załogę i przebieg rejsu. Podejmuje strategiczne decyzje dotyczące bezpieczeństwa i prowadzenia operacji żeglugowych. Sternik natomiast to osoba fizycznie kierująca jednostką, często wykonująca polecenia kapitana. Na mniejszych jednostkach rekreacyjnych jedna osoba z odpowiednim patentem pełni jednocześnie funkcję kapitana i sternika. Na większych statkach handlowych, pasażerskich czy podczas dużych rejsów morskich są to dwie odrębne funkcje – kapitan nadzoruje operacje z mostka, podczas gdy sternik obsługuje urządzenia sterowe.

Jak wygląda codzienność i wyzwania w pracy sternika?

Praca sternika to nie tylko przyjemne momenty na wodzie, ale przede wszystkim ciągła czujność i gotowość do działania w trudnych warunkach. Do najczęstszych wyzwań należą nagłe zmiany pogody, żegluga nocna, awarie sprzętu oraz nawigacja w intensywnym ruchu wodnym. Praca ta wymaga umiejętności zachowania spokoju i podejmowania właściwych decyzji pod presją czasu. Mimo wymagań związanych z tą funkcją satysfakcja z pracy sternika jest znacząca. Odpowiedzialność za bezpieczne doprowadzenie załogi do celu, rozwój umiejętności nawigacyjnych oraz bliski kontakt z naturą stanowią istotne aspekty tej roli. Zdobycie pierwszego patentu, często na kursie Żeglarza Jachtowego, stanowi początek dalszej ścieżki rozwoju w żeglarstwie.

Dlaczego warto zostać sternikiem?

Funkcja sternika to połączenie praktycznych umiejętności, odpowiedzialności i możliwości rozwoju w środowisku wodnym. Zdobycie patentu żeglarskiego otwiera dostęp do różnorodnych form aktywności – od żeglugi na jeziorach śródlądowych po morskie rejsy. Uprawnienia sternika to kompetencje użyteczne przez całe życie, umożliwiające samodzielne prowadzenie jednostek pływających oraz uczestnictwo w szerszej społeczności żeglarskiej. Dla osób zainteresowanych rozwojem w tym kierunku droga do zdobycia uprawnień sternika jest dostępna poprzez system szkoleń i egzaminów państwowych.